Mezhepler Tarihi / Mbsts, Dhbt ve Görevde Yükselme Kitapları (Mbstskitap.Com Yayınları)

 

Bugn          
Bizi Takip Edin!   
 
 SİSTEM İSTATİSTİKLERİ
Bugün Dün Toplam
2
15
4.993

 

Mezhepler Tarihi

 

MEZHEPLER TARİHİ KİTABIMIZ HAKKINDA GENEL BİLGİLER.

 

Gerek diyanet MBSTS gerek DHBT’de en çok zorlanılan konulardan birisi olarak gösterilen Mezhepler Tarihi’ni en ince detaylara kadar inceleyerek hazırladık. Mezhebin isimlerinden ibadet şekillerinden kuruluşundan, kuruluş sebeplerinden her şey ama her şeyi düşünerek hazırladık. Hiçbir konu hiçbir bilgi eksikliği yoktur. Yine her şeyini ayrı ayrı maddelere ayırdık. Konunun sonundaki testlerle konuda çıkabilecek bütün soruları ortaya koyduk. Buyur kardeşim meydan senindir.

 

ÖRNEK METİN

 

1-HARİCÎLİK(Siyasi)

 

İsimlendirme ve Kavramsal Çerçeve

 

a)İsyan ettikleri yöneticiler ile fırkanın muhalifleri onu, “insanlardan, dinden, haktan veya Hz. Ali'den uzaklaşan ve yönetime karşı ayaklanarak cemaatten çıkanlar” anlamında kullanmışlardır.

b)Şehristânî’ye göre, toplumun görüş birliği ile arasından seçtiği ve hak’tan ayrılmayan imama karşı ayaklanan her insan hâricî ismiyle anılır. Ona göre söz konusu ayaklanmanın veya başkaldırmanın ilk halîfelere veya onları takip eden herhangi bir devirdeki imamlara karşı olmasında bir fark bulunmamaktadır.

 

Muhalifleri tarafından Haricilere verilen isimler:

 

Haricun: Ayrılan, isyan eden

Hariciyye: Çıkmak, itaatten ayrılıp isyan etmek

Mârika: Dinden çıkmışlar anlamındadır.

Muhakkime: Sıffîn’de kabul edilen hakemlere rızâ göstermeyi reddetmelerinden dolayı

Harûriyye: Hz. Ali'den ayrıldıktan sonra ilk toplandıkları yer olan Harûrâ'ya nisbetle

Vehbiyye:Harura’daki reisleri Abdullah b. Vehb er-Râsibî’ye nisbetle

 

Haricilerin liderlerine kollarına nisbetle aldığı isimler:

 

Ezârika:Nâfi' b. Ezrak'a liderliğinde ortaya çıkan

Necedât: Necde b. Âmir

Sufriyye: Ziyâd b. el-Asfar

 

Abdallâh b. Beyhesiyye, Acâride, Seâlibe ve İbâdiyye olup diğerleri bunlardan ayrılan alt gruplardır.

 

Haricilerin kendilerine verdiği isimler:

 

Havaric: Allah'a ve peygamberine hicret edenler

Ehl-i şurât: Canlarını ve mallarını Allah’a satanlar

 

      Dikkat: Hariciler kendilerini en çok Ehl-i şurat ismiyle adlandırmaktadırlar.

 

      İzahat: Yukarıdaki isimlerin hepsi Haricileri ifade etmek için kullanılır. Başta Havaric, Harici, Ehl-i Şurat olarak kendi kendilerine isim verdikten sonra bir kısmı muhalifleri, bir kısmıda zamanla şahısların adlarından hereketle, bu mezhebin kolları olarak devam etmiştir. Yani bu isimlerin hepsi haricidir. Bu isim çokluğu sizi yanıltmasın. Bu isimleri bil-meniz yararınıza olacaktır. Örneğin bir karşılaştırma sorusunda Havaric, Ehl-i Şurat veya diğer isimleri verilebilir. Yani Mutezile-Havaric, Mürcie-Ehl-i Şurat gibi.

 

2-Doğuşu ve Gelişimi:

 

Hâricîliğin doğuşu

 

a)Sıffîn Savaşı'nda hakem olayının ortaya çıkışına bağlanmıştır. Buna göre Havâric, hakem tayinini, yani tahkimi kabul etmesinden dolayı Hz. Ali'den ayrılanların meydana getirdiği bir fırkadır.

b)Hâricîlerin, "Osman'ı hepimiz öldürdük" şeklindeki sözlerine ve daha o dönemlerden itibaren ihtilalci unsurların devamı oldukları yolundaki iddialarından hareketle menşelerinin Hz. Osman'ın 35/656 yılında şehid edilmesinden önceki yıllara kadar götürülmesi mümkün-dür.

1)Sıffîn Savaşı’nda Amr b. el-Âs, mushafı mızrakların ucuna bağlatarak Hz. Ali’nin ordu-sundaki Iraklıları Allah'ın kitabının hakemliğine davet etti. Zira Iraklı bedevilerin çoğu kur-ra(Kur’an-ı çok okuyan) hafızlardan oluşuyordu. Hz. Ali’yi dinlemeyip tahkime zorladı-lar.Tahkime gidilmesinde ısrar edenlerden biri olan Eş'as b. Kays’dı.

2)Askerlerin pek çoğu ve özellikle Temîm kabilesine mensup olanlar tahkime pişman olup tövbekâr oldular.(Muhakkıme) Bunun için de "lâ hükme illâ lillâh" (hüküm ancak Allah'a aittir) sloganıyla tahkime ve tahkim sonucu varılan anlaşmaya karşı çıktılar. Hz. Ali ise buna; "bu, hak bir sözdür; ancak bununla batıl murat edilmektedir" diyerek tepkisini ortaya koydu.

 

Bundan sonra aşağıdaki sıralı olaylar sonucu ilk harici zumre oluşmuştur:

 

     ►Vehbiyye: Geriye kalanlar Abdullah b. Vehb er-Râsibî'yi kendilerine emîr seçti. Küçük gruplar halinde gizlice Kûfe'den çıkarak Nehrevan kasabasında toplanıp kısa zaman-da çevrede tam bir terör havası estirmeye başladılar. Kendi görüşlerine katılmayan, önderle-rini halife olarak tanımayan, Hz. Ali ve Hz. Osman'ı tekfir etmeyen ve lânetlemeyen Müslü-manları kâfir sayıyorlar, acımasızca öldürüyorlardı.

 

4-Nehrevan Savaşının Çıkış Nedeni:

 

     ►Ashâbtan Abdullah b. Habbâb b. Eret ile hamile eşini sorguya çekmişler (isti’raz) ve ‘Ali müşriktir’ demediği için öldürmüşlerdi. Bunun üzerine Nehrevân'da, Hz. Ali’nin ordusu tarafından Hâricîlerin tamamına yakını öldürüldü (38/658). Böylece Haricîler’le münasebetler koptu ve artık onların Hz. Ali’nin saflarına katılmaları ümidi kesin ola-rak kalmadı.

 

5-Nehrevan bozgununun Hariciler üzerindeki etkileri:

 

a)Nehrevân bozgunu Hâriciler üzerinde silinmez bir etki bırakmış, onlar için Allah yolunda ölmenin, şahâdetin bir simgesi hâline gelmiştir. Bu olaydan sonra Hâricileri yönlendiren en önemli duygu, intikam duygusu olmuş ve bu, bir türlü tatmin edilememiştir.

b)Haricîler, Hz. Ali'nin şehid edilmesine kadar zaman zaman küçük mahallî isyanlar çıkardı-lar. Bunların en önemlisi, Nehrevan'dan kurtulup Şehrezûr'a kaçan Ebû Meryem es-Sa'dî’nin isyanıdır.

c)Hâricîler, Mekke’de hazırladıkları son eylem plânına göre, Hz. Ali, Muâviye ve Amr b. el-As’ı öldürerek hilafet meselesine kendilerince bir çözüm getirmeyi hedeflemişlerdi. Bu amaçla her üç şahıs için birer suikastçı görevlendirmişlerdi.

d)Hz. Ali’nin öldürülmesiyle görevlendirilen kişi Abdurrahman b. Mülcem idi. Sabah namazına gitmekte olan halîfeye saldırarak onu yaraladı. Bu yara neticesinde Ali, 21 Ramazan 40(28 Ocak 661) tarihinde şehid oldu.

 

ÖRNEK SORU-1

 

Haricilere muhalifleri tarafından birçok isim verilmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi bu isimlerden biri değildir?

A)Muhakkime                        B)Mârika

C)Haricî                                  D)Harûriyye

E)Ehl-i şurât

 

ÖRNEK SORU-2

 

Hâricîliğin doğuşu, hemen hemen bütün tarihçiler tarafından Sıffîn Savaşı'nda hakem olayının ortaya çıkışına bağlanmıştır. Buna göre Havâric, hakem tayinini, yani tahkimi kabul etmesinden dolayı Hz. Ali'den ayrılanların meydana getirdiği bir fırkadır. Ancak Hâricîliğin tahkim olayı üzerine birden bire ortaya çıkmış bir fırka olmadığı da göz ardı edilmemelidir. Nitekim Hâricîler, "Hz. Osman'ı hepimiz öldürdük" şeklindeki sözler sarfetmişlerdir. Haricililerin Hz. Osman’ın katlinde bulundukları anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki bilgilere göre Haricilerin fırka olarak Sıffin savaşında ortaya çıktığı değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A)İsyancılara destek verdikleri

B)İsyancılara göz yumdukları

C)Hz. Osman’ı öldürme planı yaptıkları

D)İsyancıların devamı oldukları

E)Hz. Osman’ı sevmedikleri

 


Ayrıntılı bilgi için : BURAYA TIKLAYIN

Ad Soyad

Mesajınız


Telefon
E - Posta Adresiniz